Debaty sejmoweVI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie korekty wskaźnika waloryzacji emerytur i rent

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną przy piśmie z dnia 10 listopada 2000 r., znak SPS-0202-5041/00, interpelacją posłów Władysława Adamskiego i Andrzeja Słomskiego w sprawie korekty wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, z upoważnienia prezesa Rady Ministrów, pragnę wyjaśnić, że wysokość podwyżki świadczeń w ramach waloryzacji określana jest w ustawie budżetowej na dany rok. Wskaźniki waloryzacji i terminy jej przeprowadzenia ustalane są według zasad wynikających z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 162, poz. 1118 z późn. zm.).    W ustawie o emeryturach i rentach ustanowiono stałą zasadę, że w latach 1999-2000 przeciętne świadczenie ma wzrosnąć nominalnie ponad inflację nie mniej niż o 15% różnicy między prognozowanym na dany rok wskaźnikiem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej a prognozowanym wskaźnikiem inflacji. W 2001 r. i w następnych latach zwiększenia ma wynosić 20% tej różnicy.    Wielkość podwyżki i częstotliwość waloryzacji świadczeń ustalane są w ustawie budżetowej na dany rok w oparciu o prognozowany wzrost kosztów utrzymania. Każda waloryzacja świadczeń w danym roku ma charakter zaliczkowy, dlatego przewidziano mechanizm korekty w przypadku rozbieżności pomiędzy danymi planistycznymi a wykonaniem.    Polega on na tym, że po zakończeniu roku kalendarzowego sprawdza się rzeczywistą wartość realnej przeciętnej emerytury i renty. Jeżeli w minionym roku nie osiągnięto wartości, jaką zapisano w ustawie budżetowej, odpowiednio podwyższa się wskaźnik waloryzacji ustalony w ustawie budżetowej dla najbliższego terminu podwyżki. Ponadto emeryci i renciści otrzymują wyrównanie w formie jednorazowej wypłaty, którą oblicza się jako uzupełnienie łącznej kwoty emerytury i renty wypłaconej za poprzedni rok do wysokości, jaka powinna być uzyskana zgodnie z ustaleniami ustawy budżetowej na poprzedni rok.    Zgonie z art. 90 ust. 6 ustawy jednorazową wypłatę emeryci i renciści powinni otrzymać w terminie najbliższej waloryzacji, a więc w marcu (jeśli waloryzacja przeprowadzona będzie dwa razy w roku) lub w czerwcu (jeśli waloryzacja będzie przeprowadzona tylko raz).    Zgodnie z ustawą budżetową na 2000 r. (DzU nr 7, poz. 85) średnioroczny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ma wynieść w 2000 r. 107,7%, a wskaźnik inflacji - 105,7%. Różnica między nimi wynosi 2 punkty procentowe, a 15% od tej różnicy wynosi 0,3%, o które realnie miały wzrosnąć w bieżącym roku emerytury i renty.    Z dniem 1 czerwca br. wszystkie świadczenia, do których prawo powstało przed tym dniem, podwyższone zostały wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 104,3%. Taki właśnie wskaźnik waloryzacji przyjęto w ustawie budżetowej na 2000 r., aby zagwarantować o 0,3% realny wzrost przeciętnej emerytury i renty.    Rysuje się perspektywa wystąpienia w 2000 r. wyższej inflacji, niż prognozowano w ustawie budżetowej, a więc podwyższenie świadczeń wspomnianym wskaźnikiem 104,3% prawdopodobnie nie zapewni osiągnięcia zakładanego na rok bieżący wzrostu.    Kontrola efektu waloryzacji przeprowadzonej w roku bieżącym nastąpi w lutym przyszłego roku, gdy znana będzie już faktyczna wartość średniorocznego wskaźnika cen i usług konsumpcyjnych ogółem, wskaźnika wzrostu nominalnego przeciętnej emerytury i renty brutto oraz wskaźnika realnej przeciętnej emerytury i renty w 2000 r.    Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosi powyższe wskaźniki (w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ˝Monitor Polski˝) w terminie do 7. dnia roboczego lutego 2001 r.    Jeżeli okaże się, że nie nastąpił przynajmniej o 0,3% wzrost realnej przeciętnej emerytury i renty, wówczas wskaźnik najbliższej waloryzacji w 2001 r. będzie odpowiednio podwyższony, a ponadto wszystkie osoby pobierające w 2000 r. emerytury i renty otrzymają w 2001 r. jednorazową wypłatę wyrównawczą.    Jednocześnie uprzejmie informuję, że - przychylając się do postulatów emerytów i rencistów - rząd podjął działania legislacyjne, które mają umożliwić wypłatę jednorazowego wyrównania za 2000 r. w możliwie najszybszym terminie, tj. poczynając od 25 lutego 2001 r., niezależnie od tego, czy - zgodnie z postanowieniami ustawy budżetowej na rok 2001 - najbliższa waloryzacja będzie w marcu czy dopiero w czerwcu przyszłego roku.    Sekretarz stanu    Ewa Lewicka    Warszawa, dnia 30 listopada 2000 r.